Ψηφιακά ακουστικά

          Ψηφιακή τεχνολογία στα ακουστικά βαρηκοίας

        Για αρκετές δεκαετίες κυριαρχούσαν τα αναλογικά ακουστικά βαρηκοίας. Κανείς δεν μπορεί να παραβλέψει ότι έστω και με τα οποιαδήποτε μειονεκτήματα τους προσέφεραν αρκετή βοήθεια σε όσους είχαν την ανάγκη ενισχυμένης ακοής. Η εξέλιξη όμως της ψηφιακής τεχνολογίας και ιδιαιτέρως των υπολογιστών, επικράτησε σε κάθε ηλεκτρονική συσκευή. Ψηφιακά κυκλώματα υπάρχουν πλέον σε φωτογραφικές μηχανές, κάμερες, σε αυτοκίνητα που ελέγχουν κρίσιμες λειτουργίες, και σε ότι άλλο μπορεί να φαντασθεί ο ανθρώπινος νους. Ήταν αδύνατον λοιπόν να μην έχει άμεση επιρροή σε ένα προϊόν που συγκαταλέγεται ανάμεσα στα ιατρικά βοηθήματα. Το ακουστικό βαρηκοίας.

        Σε τι βοήθησε όμως η ψηφιακή τεχνολογία την εξέλιξη των ακουστικών βαρηκοίας και ποιες είναι οι διαφορές τους σε σχέση με τα αναλογικά; Κατ΄ αρχήν πρέπει να εξηγήσουμε τι είναι αναλογικό και τι ψηφιακό σήμα.

    σχήμα 01

     

    ( Ημιτονοειδές αναλογικό σήμα )

     

        Αναλογικό είναι το σήμα του οποίου το πλάτος βρίσκεται σε μία συνεχή συνάρτηση με τον χρόνο. Με ποιο απλά λόγια το πλάτος αυξομειώνεται άπειρες φορές σε σχέση με την πάροδο του χρόνου. Στο σχήμα 01 βλέπουμε ένα αναλογικό σήμα (ημιτονοειδές) του οποίου το πλάτος αυξομειώνεται συνεχώς. Ψηφιακό είναι το σήμα του οποίου το πλάτος παίρνει μόνο δύο διαφορετικές τιμές κατά την διάρκεια του χρόνου. Τις τιμές αυτές τις ονομάζουμε μηδέν (0) και άσο (1) και το σχήμα του αποτελεί μία παλμοσειρά. Σε κάθε σήμα μπορεί να κάτσει θόρυβος προερχόμενος από ηλεκτρομαγνητική ενέργεια, που υπάρχει διάχυτη στο περιβάλλον. Εάν το σήμα είναι αναλογικό, που σημαίνει ότι το πλάτος του δεν είναι σταθερό αλλά αλλάζει άπειρες φορές σε σχέση με το χρόνο τότε η άθροιση του με τον θόρυβο δίνει ένα νέο σήμα με διαφορετικές αιχμές πλάτους. Η ενίσχυση του ωφέλιμου σήματος θα προκαλέσει και ενίσχυση του θορύβου η οποία θα γίνει ακουστή από τον χρήστη του ακουστικού. Ο ενισχυμένος ήχος δηλαδή θα ακούγεται με ένα παράσιτο στο βάθος το οποίο ανάλογα με την ενέργεια που θα υπάρχει στο περιβάλλον, άλλες φορές θα ακούγεται περισσότερο και άλλες λιγότερο. Όταν όμως το σήμα έχει γίνει με μορφή παλμών και το πλάτος του είναι το ένα (1), και σε volt αυτό που έχουμε καθορίσει εμείς, τότε ο θόρυβος είναι εύκολο να ψαλιδιστεί και να καθαριστεί από το ωφέλιμο σήμα.

     

    (Β) Σήμα ήχου χωρίς θόρυβο

    Σχήμα 02/ (Α), (Β)

     

    σχήμα 03

    ( Έλεγχος των gain ακουστικού 16 καναλιών)

        Μπορέσαμε να ελέγξουμε το επίπεδο των εισερχόμενων ήχων στο μικρόφωνο και μετά το ακουστικό να επιλέγει μόνο του τι ενίσχυση θα κάνει προκειμένου ο χρήστης να μην χάνει τους χαμηλούς σε ένταση ήχους και ταυτόχρονα να μην τρελαίνεται από τους δυνατούς. Η επιλογή της ενίσχυσης γίνεται με βάση το ακοόγραμμα του βαρήκοου το οποίο είναι αποθηκευμένο στη μνήμη του ακουστικού. Όλα αυτά μπορούν να γίνουν χωρίς καν να υπάρχει ρυθμιστής έντασης και να είναι υποχρεωμένος ο βαρήκοος που το φοράει να είναι με το δάχτυλο στο αυτί για να το δυναμώνει ή να το χαμηλώνει.

    Σχήμα 04

        Καταφέραμε και περιορίσαμε ή ακόμα και εξαλείψαμε το σφύριγμα του ακουστικού που οφειλόταν σε ανατροφοδότηση του μικροφώνου με ήχο από το μεγάφωνο. Αυτό ήταν κάτι που ενοχλούσε τον χρήστη και τον ανάγκαζε να χαμηλώνει την ένταση του ακουστικού με αποτέλεσμα να χάνει σε ακοή και να μειώνεται η αποτελεσματικότητα του συγκεκριμένου βοηθήματος. Όταν το σφύριγμα εμφανιστεί τότε το ακουστικό αναλαμβάνει από μόνο του να εντοπίσει ποια συχνότητα το προκαλεί και την εξουδετερώνει αμέσως πριν προλάβει να δημιουργήσει πρόβλημα στον χρήστη.

    Σχήμα 05

        Καταφέραμε να δημιουργήσουμε κυκλώματα που να ενισχύουν την ομιλία περισσότερο από τον θόρυβο χρησιμοποιώντας διπλά ή και κατευθυντικά μικρόφωνα.

    Σχήμα 06

     

        Μία άλλη πολύ σημαντική καινοτομία στα ψηφιακά ακουστικά είναι το να περνάμε το life style, δηλαδή τις συνθήκες μάσα στις οποίες ζει ο βαρήκοος και το ακουστικό προσαρμόζεται αυτόματα ανάλογα με τις εκάστοτε ακουστικές απαιτήσεις του αλλάζοντας αυτόματα προγράμματα χωρίς καμία επέμβαση από την πλευρά του βαρήκοου. Έτσι ο χρήστης έχει την δυνατότητα να ακούει το ίδιο καλά τόσο σε ένα ήσυχο περιβάλλον όσο και σε ένα θορυβώδες ή αν βρίσκεται στο θέατρο ή οδηγεί.

         Έχουμε την ανάπτυξη τηλεχειριζόμενων ακουστικών που βοηθούν το χρήστη να αλλάζει την ένταση ή τα προγράμματα του ακουστικού με πιο διακριτικό τρόπο καθώς μπορεί να το κάνει έχοντας τον τηλεχειρισμό στην τσέπη του και όχι βάζοντας το χέρι στο αυτί του.

        Τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί και η τεχνολογία open fit η οποία προσφέρει όσο πιο φυσική ακοή γίνεται χωρίς να υπάρχει αυτή η ενοχλητική αίσθηση του βουλώματος του αυτιού ή ακόμα και η υπερβολικά δυνατή ακουστότητα της φωνής του χρήστη ώστε να κάνει αδύνατη ή έστω προβληματική την χρήση του.

        Όλα τα παραπάνω είναι επιτεύγματα της ψηφιακής τεχνολογίας που προσπαθεί αδιάκοπα να πετύχει μία τόσο φυσική ακοή ώστε αυτός που κάνει χρήση του ακουστικού να ξεχνάει ότι το φοράει. Φυσικά τα ψηφιακά ακουστικά δεν λύνουν από μόνα τους όλα τα προβλήματα γιατί πολύ μεγάλο ρόλο παίζει και ο ειδικός που θα κάνει την εφαρμογή και τον προγραμματισμό. Πολλές εφαρμογές οδηγούνται σε αποτυχία μόνο και μόνο γιατί το ακουστικό δεν έχει προγραμματιστεί σωστά και όχι γιατί δεν είναι καλό. Γι αυτό επιλέγετε για την αγορά σας εταιρείες που είναι χρόνια στο χώρο και που έχουν εξειδικευμένο και έμπειρο προσωπικό.

        Όλα τα ψηφιακά ακουστικά υπάρχουν σε πλήρη γκάμα μεγεθών και εντάσεων ώστε με την βοήθεια του ειδικού να επιλέξετε αυτό που είναι πιο κατάλληλο για το πρόβλημα αλλά και την αισθητική σας.

    Αρβανίτης Ι. Βασίλειος
    Τεχνολόγος Ηλεκτρονικός Μηχανικός

     Υπεύθυνος τεχνικού τμήματος της Γ. Δημόπουλος Α.Ε


       

        Αυτό μας δίνει το πρώτο και ένα δυνατό επιχείρημα για την ανώτερη ποιότητα του ήχου που παρέχουν τα ψηφιακά ακουστικά σε σχέση με τα αναλογικά. Δεν είναι το μόνο όμως. Η μετατροπή του αναλογικού σήματος σε ψηφιακό μας έδωσε μια σειρά από μεγάλες δυνατότητες με τις οποίες πραγματοποιήθηκε το μεγάλο άλμα στην εξέλιξη των ακουστικών.

        Μπορέσαμε να κατασκευάσουμε ακουστικά με κανάλια τα οποία το καθένα έχει την δική του ελεγχόμενη ενίσχυση, (gain). Η έξοδος των καναλιών μας συνθέτει την καμπύλη απόκρισης του ακουστικού. Υπάρχουν ακουστικά από δύο μέχρι και 20 κανάλια. Επειδή όπως είπαμε το κάθε κανάλι έχει το δικό του gain μπορούμε να δια- μορφώσουμε την καμπύλη του ακουστικού όπως εμείς θέλουμε προκειμένου να την προσαρμόσουμε σε οποιαδήποτε μορφή βαρηκοίας.

    (Α) Σήμα ήχου με θόρυβο